Terapia depresji

Depresja należy do bardzo rozpowszechnionych schorzeń w świecie. To nie jest tylko problem Polski czy Europy. To jest problem świata. W tej chwili jest na czwartym miejscu, jeśli chodzi o najpowszechniejsze choroby, a szacuje się, że do 2020 roku wysunie się na miejsce drugie. Takie są ekspertyzy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Czyli jest to problem poważny, narastający i międzynarodowy.

W świetle najnowszych badań, depresja występuje często  w postaci „zamaskowanej”  i przejawia się w formie innych zaburzeń  psychicznych lub somatycznych. Zatem depresja występuje ws populacji  ludzkiej częściej niż wskazują na to statystyki oficjalne. Jest to o tyle istotne, że największe zagrożenie z powodu  nie wykrytej i nie leczonej depresji stanowi możliwość popełnienia samobójstwa przez osobę nią dotkniętą. Często za pojawieniem się uzależnienia, kryje się depresja i sięgnięcie po np. alkohol jest próbą złagodzenia odczuwanego cierpienia.

Przyczyny depresji

Depresja jest na tyle skomplikowanym zaburzeniem, że jej pojawienie się jest związane z wystąpieniem więcej niż jednego czynnika. Wśród czynników odpowiedzialnych za pojawienie się depresji wyróżnić można czynniki: biologiczne, intrapersonalne i interpersonalne.

Teorie biologiczne oparte są na badaniach wpływu neurotransmiterów takich jak noradrenalina i serotonina na stan emocjonalny człowieka. Na podstawie tych badań stwierdzono, że u osób z depresją występuje obniżony poziom neurotransmiterów. W związku z czym jedną z głównych metod leczenia depresji jest podawanie leków antydepresyjnych zwiększające ich wydzielanie.  Do teorii biologiczny zalicza się również teorie mówiące, że skłonność do depresji jest przekazywana dziedzicznie.  Są badania na podstawie których stwierdzono, że w przypadku 25-40% osób u których rozwinęła się depresja przynajmniej jedno z rodziców cierpiało z zaburzenia afektywne.

Teorie intrapersonalne traktują depresję jako wewnętrzny problem jednostki. Należą do nich modele psychodynamiczne, poznawcze i „wyuczonej bezradności”.  Model psychodynamiczny przyjmuje, zasadniczym składnikiem depresje jest poczucie „utraty”. Wynikające z tego, że niektóre osoby za bardzo uzależniają swoją samoocenę i samopoczucie od innych.  Dlatego też, gdy jednostka utraci obiekt, od którego obecności uzależnia swoje samopoczucie, przeżywa uczucie złości i frustracji. Nie potrafi wyrazić swojej złości wprost, więc kieruje ją do wewnątrz na samą siebie. Ta złość przeistacza się w poczucie winy i nienawiści do siebie, które jest tak charakterystyczne do osób cierpiących na depresję. Model poznawczy stworzony przez A. Becka przedstawia depresję jako produkt nieprawidłowego myślenia.  Według Becka emocje są konsekwencją sposobu myślenia, a depresja wynika z negatywnego, oderwanego od rzeczywistości sposobu myślenia. Negatywny system przekonań powstaje w dzieciństwie, zanim jeszcze pojawią się epizody depresyjne. Postrzeganie i następujące po nim działanie determinują interpretacje bieżących zdarzeń-zatem jeśli czyjaś percepcja jest konsekwentnie negatywna, osłabia to motywację i przyczynia się do powstania depresji. Model „wyuczonej bezradności” stworzony przez M. Seligmana zakłada, że depresja powstaje w wyniku nauczenia się przez jednostkę postawy, która zakłada, że nie ma ona kontroli nad sytuacją. To nauczenie się jest wynikiem szeregu doświadczeń negatywnych, w których jednostka nie potrafiła znaleźć rozwiązania swoich problemów. Wykształcona postawa „wyuczonej bezradności”  przejawia się bezradnością, pasywnością i tendencją do depresji.

Teorie interpersonalne zakładają, że depresja pojawia się w kontekście społecznym i relacyjnym z innymi ludźmi.  Wynika ona z depresjogennych schematów stosunków międzyludzkich. Zarówno w rodzinie jak i w innych grupach, w których funkcjonuje jednostka. Zalicza się do nich stresujące zmiany ról społecznych, konflikt ról oraz społeczne konsekwencje indywidualnych wyborów.

Zazwyczaj pojawienie się depresji jest związane z występowaniem więcej niż jednego czynnika sprawczego. Często występują one wszystkie.

Objawy depresji

Depresja jest zaburzeniem złożonym przejawia się symptomami występującymi w wieku obszarach funkcjonowania jednostki. Osoba chorująca na depresję może mieć objawy w wymiarach: fizjologicznym, poznawczym, behawioralnym, afektywnym, relacji, symbolicznym i kontekstowym.

Objawy w wymiarze fizjologicznym: zaburzenia snu, zaburzenia apetytu, poczucie zmęczenia, zamian masy ciała, zaburzenia popędu płciowego, osłabiony poziom odporności.

Objawy w wymiarze poznawczym: negatywne oczekiwania, negatywna samoocena, negatywna interpretacja doświadczeń, myśli samobójcze, trudności w podejmowaniu decyzji, poczucie „rozsypania”, nadmierne skoncentrowanie na sobie, trudności w koncentracji, skupianie się na przeszłości, skłonność do generalizowania, schemat myślowy „ofiary”, zniekształcenia poznawcze, zaostrzenie  lub osłabienie percepcji, brak elastyczności.

Objawy w obszarze behawioralnym (zachowań): Zaburzenia poziomu aktywności, Działania agresywne lub destruktywne, napady płaczu, próby samobójcze, spowolnienie lub niewyraźna mowa, popadanie w uzależnienia, ogólna impulsywność, zachowania sprzeczne z osobistym systemem wartości, destrukcyjne zachowania kompulsywne, wyładowywanie się na innych, poddawanie się, przejawianie perfekcjonizmu, czepianie się szczegółów.

Objawy w obszarze afektywnym (emocji)-ambiwalencjia, brak źródeł satysfakcji, utrata poczucia humoru, utrata szacunku do samego siebie, zaniżona samoocena, osłabienie związków emocjonalnych, obniżony nastrój, smutek, nadmierne poczucie winy, poczucie bezsilności, podwyższona lub obniżona reaktywność emocjonalna, skłonność do irytacji i złości, koncentracja na uczucia depresyjnych, utrata motywacji.

Objawy w obszarze relacji: przyjmowanie w relacjach postawy „ofiary”, znaczna zależność od innych, Wysoka reaktywność na innych, brak znaczącej pozycji społecznej, wycofanie i izolacja, unikanie ludzi, izolacja, nadmierna potrzeba akceptacji,  skłonność do poświęcania się i bycia męczennikiem, przesadna odpowiedzialność za innych, zachowania bierno-agresywne, rozmyte lub zbyt sztywne granice osobowości, dążenie do dominacji lub unikanie jej, nieodpowiednie wzorce relacji, nadmierna krytyczność wobec innych, zawężony zakres umiejętności komunikacyjnych,

Objawy w obszarze symbolicznym: destruktywne fantazje i wyobrażenia, powracające koszmary, męczące wyobrażenia, objawy stanowiące metaforę wewnętrznego doświadczenia, wyobrażenia o cudownym uzdrowieniu, zainteresowanie sprawami duchowymi i spekulacje na ten temat.

Objawy w obszarze kontekstowym: uruchamianie zakotwiczonych destruktywnych emocji dotyczących konkretnych osób, miejsc, obiektów czy pory dnia, trudności w prawidłowej ocenie sytuacji i własnych zasobów, trudności w zlokalizowaniu kontroli w danej sytuacji, zależne os sytuacji rozmycie lub usztywnienie granic osobowości, odrzucanie pod wpływem sytuacji wyznawanych wartości etycznych.

Należy jednak zauważyć, że u wszystkich osób cierpiących na depresję występuje objaw poczucia braku kontroli,  nie możność wpływu na sytuację, co z kolei uniemożliwia zaspokajanie istotnych z punktu widzenia pacjenta potrzeb.

Terapia zaburzeń depresyjnych.

Terapia depresji to wyzwanie trudne i skomplikowane ze względu na jej rozległość.  W związku z tym konieczne jest działanie wielopoziomowe. Dlatego aby skutecznie sobie z nią poradzić konieczna jest terapia farmakologiczna lekami antydepresyjnymi oraz psychoterapia.  Czas potrzebny do uzyskania poprawy stanu pacjenta często jest uzależniony od  długości historii choroby. Osoby, które zwrócą się po profesjonalną pomoc w okresie do pół roku od pojawienia się symptomów depresji zwykle dość szybko wychodzą z tego stanu. U osób, które zmagają się z depresją od wielu lat czas potrzebny do wyjścia z depresji nie jest krótki. Ich problem polega na tym, że często wypróbowali oni już wiele podejść terapeutycznych i przeszli przez wielu terapeutów. Często ich intencją jest udowodnienie sobie, że nic ani nikt nie jest w stanie im pomóc. Zwykle są mocno demotywowani, co sprawia, że nie są skłonni realizować programu terapeutycznego, na który składają się również zadania i  ćwiczenia do samodzielnego wykonywania w domu. Z punktu widzenia hipnozy depresja do to specyficzny stan transowy, w którym następuje zawężenie świadomości charakteryzujące się ekstremalnym skupieniem i koncentracją na negatywnych doświadczeniach. Widać to szczególnie w sytuacji, gdy prosi się osobę z depresją by przypomniała sobie jakieś radosne, szczęśliwe doświadczenia ze swojego życia. O ile osoby, u których depresja pojawiła się nie dawno nie mają z tym dużego problemu, o tyle osoby od wielu lat zmagające się z depresją z reguły nie są w stanie sobie takich doświadczeń przypomnieć. Nastąpiło u nich zamknięcie dostępu do tych wspomnień. Dlatego tak skuteczna w ich przypadku okazuje się hipnoza. Hipnoza umożliwia przełamanie tego transowego wzorca koncentracji na negatywach i odzyskanie zdolności do doświadczania pozytywnych emocji i odczuć. W terapii w hipnozie do pracy z depresją wykorzystujemy takie narzędzia, jako techniki NLP umożliwiające przełamie stanu, zmianę historii osobistej, IEMT, -która blokuje możliwość wchodzenia w stany depresyjne oraz progresję w czasie, która umożliwia zakodowanie w podświadomości pozytywnych stanów i innych wzorców reakcji. Czasami w uzasadnionych przypadka stosuje się Terapię Linii Czasu lub regresję hipnotyczną pozwalające uwolnić nagromadzone w podświadomości negatywne wspomnienia z przeszłości. U osób z krótką historią choroby pozytywne rezultaty z wykorzystaniem hipnozy można uzyskać w ciągu 8-10 sesji, osoby z wieloletnią depresją potrzebują ich więcej.

Paweł Krzemiński

Jeśli masz pytania lub chciałbyś skorzystać z naszej pomocy do zadzwoń.

Tel. 660 06 85 99 lub 600 70 65 46