Terapia traumy i PTSD

Trauma (czyli nagły uraz psychiczny) jest to silne wydarzenie, pojawiające się w nieoczekiwany sposób, mogące powodować zaburzenia psychiczne lub somatyczne.

TYPY TRAUMY

Trauma typu I – powstaje jako wynik jednorazowego, niespodziewanego i krótkotrwałego zdarzenia  które zagraża życiu, np.: nagła śmierć bliskiej osoby, poronienia,  wypadki komunikacyjne,  napady,  gwałty,  klęski żywiołowe.

Trauma typu II – powstaje jako wynik długotrwałych, powtarzających się sytuacji o charakterze udręki, np.: doświadczenia wojenne jakie jak niewola, wypędzenie, tortury),  bycie zakładnikiem, przemoc w rodzinie,  nadużycia seksualne,  mobbing,  alkoholizm.

Objawy traumy można podzielić na pięć grup:

Objawy Poznawcze:

trudności z koncentracją uwagi, łatwe rozpraszanie uwagi, „dziury w pamięci” – w szczególności w odniesieniu do traumatycznych wydarzeń, brak pamięci pewnych aspektów traumatycznego wydarzenia, dezorientacja – w odniesieniu do czasu, przestrzeni, kierunku ruchu, „flashbacki”, które powodują, że masz poczucie ponownego przeżywania wypadku, postawa „Wszystko jest w porządku”, postrzeganie przyszłości przez pryzmat traumy, obsesyjne myślenie o wypadku, intruzywne obrazy związane z traumatycznym wydarzeniem  np. nie możesz przestać go sobie wyobrażać, poczucie dezorientacji lub fragmentacji, poczucie, że ktoś może kontrolować moje myśli, wszystko wydaje się obciążające lub przerastające możliwości.

Objawy Somatyczne

zaburzony rytm snu (bezsenność lub nadmierna senność), letarg, wyczerpanie, chroniczne zmęczenie, nadmiar energii (nadpobudliwość), niezdolność do czucia ciężaru ciała, poczucie bycia na zewnątrz siebie, poczucie fizycznej ciężkości, ociężałości, nudności lub wymioty, bóle żołądka, uczucie zbytniego„naładowania”, naelektryzowania w ciele, chroniczny ból, zawroty głowy, nadwrażliwość na dźwięki lub światło, poczucie, że moje ciało jest słabe, kołatanie serca, szybki lub nieregularny rytm serca, odrętwienie, znieczulenie uczuć i zmysłów, kłopoty z żołądkiem, nudności, napięcia, zmiany ciepłoty ciała – chłód lub fale gorąca, zwiększona częstotliwość oddawania moczu.

Objawy Emocjonalne

poczucie bezradności, bezsilności, poczucie braku kontroli, poczucie bycia zamrożonym, sparaliżowanym, znieruchomiałym, powtarzające się sny związane z traumatycznym wydarzeniem, koszmary nocne lub nagłe budzenie się w silnym lęku, skrajne zmiany nastroju, wybuchy gniewu lub wściekłości, przesadna ostrożność, lęk przed byciem obserwowanym lub śledzonym, częste wpadanie w reakcję przestrachu, poczucie przytłoczenia, poczucie bycia przegranym, nieodpowiednim, niezdolnym do zrobienia czegokolwiek, chęć ucieczki lub fantazje na ten temat, poczucie odcięcia, zagubienia, nieobecności, ataki paniki, niepokój,  wstyd, samokrytyka lub obwinianie samego siebie, niezdolność do radzenia sobie z normalnym stresem, zawężenie, przytłumienie, poczucie zamknięcia, małe lub brak poczucia możliwości wyboru, brak zainteresowań w życiu, nadmierne zamartwianie się, nagła lękliwość bez żadnej widocznej przyczyny, obawa, że zdarzy się niebezpieczna sytuacja, niekontrolowane wybuchy gniewu, chęć krzywdzenia siebie lub innych, lęk przed byciem samemu, lęk przed opuszczeniem domu lub znajomego terenu, brak poczucia, że istnieje jakaś przyszłość, postawa „Wszystko jest w porządku”, depresja, roztrzęsienie, poczucie bycia martwym albo przebywania na ziemi niczyjej, łatwość urażenia własnych uczuć, drażliwość, przesadzone reakcje, fatalizm, poczucie, że stanie się coś złego, niespokojność, trudności w podejmowaniu decyzji, poczucie winy, żalu, wstydu, poczucie bezwartościowości, nieadekwatności, poczucie, że moje życie jest wciąż zagrożone, poczucie bycia atakowanym lub w niebezpieczeństwie, zalanie emocjami (niezdolność do kontroli emocji), poczucie przerażenia jako świadka traumatycznego zdarzenia, poczucie, że moje życie jest w niebezpieczeństwie od czasu wypadku, myśli samobójcze.

Objawy Behawioralne

skłonność do wypadków, gubienie rzeczy osobistych, takich jak klucze, okulary,  trudności w orientacji czasowej, spóźnianie się na umówione spotkania, trudności w orientacji w przestrzeni, np. potykanie się o coś, wpadanie na coś, unikanie bodźców uruchamiających lub skojarzeń z wydarzeniem, np. lęk przed jazdą po autostradzie, obsesyjne wracanie do wydarzenia, ciągłe opowiadanie o nim, rozregulowane nawyki żywieniowe (objadanie się, unikanie jedzenia), nadmierna czujność lub bycie „w pogotowiu”, utrata zainteresowania seksem, płaczliwość lub niezdolność do płaczu, utrata kreatywności, apatia, brak energii do życia, trudność w rozpoczynaniu projektów lub zaczynanie wielu projektów i niekończenie ich, kompulsywne, wielokrotne sprawdzanie wszystkiego, odreagowywanie, rzucanie przedmiotami, krzyczenie,  zwiększony pośpiech.

Objawy Społeczne

izolacja społeczna, brak zaufania, ogólny lęk w sytuacjach społecznych podobnych do traumy lub złość na innych, np. przekonanie, że wszyscy kierowcy jeżdżą niebezpiecznie, zaburzone związki z ludźmi, alienacja, przekonanie, że nikt mnie nie rozumie, nawiązywanie więzi z innymi na gruncie traumy, lęk przed przebywaniem z innymi,, trudności w nawiązywaniu kontaktu z innymi, w poczuciu bliskości z innymi.

Konsekwencje Traumy – Zespół Stresu Pourazowego

W efekcie traumatycznego przeżycia, bardzo często u pacjentów można zaobserwować: Zespół stresu pourazowego (PTSD). Jest to rodzaj zaburzenia lękowego, charakteryzujący się występowaniem objawów traumy. PTSD pojawia się nawet po kilku latach od wystąpienia traumatycznego wydarzenia. Zdarza się również, że pojawia forma wtórna.

Zespół wtórnego stresu pourazowego – który objawia się w bardzo podobny sposób do PTDS i dotyczy osób, które z racji swojej pracy mają kontakt z traumatycznymi dla innych ludzi wydarzeniami Występuje często w środowisku policjantów, lekarzy pogotowia, ratowników medycznych i  strażaków.

Większość osób, które doświadczyły traumatycznego zdarzenia po pewnym czasie powraca do normalnego funkcjonowania, jednakże u pewnej grupy ludzi reakcje stresowe nie zanikają, a czasami nawet przybierają na sile. Właśnie te osoby są szczególnie narażone na PTSD.

U osób cierpiące na PTSD występują trzy rodzaje symptomów. Po pierwsze w sposób względnie trwały w czasie odtwarzają traumatyczne zdarzenie. Najczęściej przybiera to formę pojawiających się silnych negatywnych emocji jeśli jakieś zdarzenie przypomina zdarzenie traumatyczne, bądź powracających myśli dotyczących traumatycznego zdarzenia, które pojawiają się w trakcie wykonywania innych czynności. Po drugie osoby z PTSD najczęściej kategorycznie  unikają bodźców kojarzących z traumą, np. unikają miejsc i ludzi powodujących przypomnienie traumy. Po trzecie występuje u nich podwyższony stopień czujności, częste i łatwo pojawiające się  wybuchy gniewu a także trudności z koncentracją.

Najnowsze badania dotyczące PTSD ujawniły, że doświadczaniu PTSD towarzyszą wyraźne zmiany biologiczne. Diagnoza pełnego obrazu PTSD jest utrudniona również z powodu, że zaburzenie to często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, np. depresją, uzależnieniami, czy problemami z pamięcią itp. Wymienione powyżej problemy mogą prowadzić do upośledzenia funkcjonowania psychospołecznego osoby, prowadząc do destabilizacji życia zawodowego, pojawienia się problemów małżeńskich czy problemów rodzinnych.

Utrzymujące się doświadczanie traumy:

Odtwarzanie traumy może mieć wiele postać. Przykre wspomnienia mogą powracać w najmniej spodziewanych sytuacjach. Wspomnienia o zdarzeniu traumatycznym może wyzwalać kontakt z nagłymi zdarzeniami podobnymi do sytuacji traumatycznej. Dla przykładu: weteran wojenny słyszy wystrzał petardy sylwestrowej, ofiara wypadku samochodowego widzi w telewizji inny wypadek samochodowy, ofiara gwałtu widzi wiadomość o poszukiwanym sprawcy przestępstw na tle seksualnym. Odtwarzanie przykrych wspomnień związane z traumatycznym wydarzeniem najczęściej prowadzi do wystąpienia silnych reakcji emocjonalnych i somatycznych. Czasami wspomnienia odtwarzają się w tak pełny i wyrazisty sposób, że osobie wydaje się, że przeżywa je ponownie. Zjawisko takie nazywane jest (flashback). W rezultacie czego osoba doświadcza wtedy uczucia intensywnego lęku, poczucia bezradności i przerażenie.

Uporczywe unikanie bodźców skojarzonych z traumą:

Osoby z PTSD starają się unikać wszelkiego typu bodźców, które wyzwalają wspomnienia zdarzeń traumatycznych. Mogą unikać m.in.: przebywania w pobliżu miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie traumatyczne, oglądania programów, wiadomości, reportaży dotyczących podobnych zdarzeń, dźwięków, zapachów, ludzi, którzy przypominają im o zdarzeniu traumatycznym.

Niektórzy ludzie, aby nie myśleć o zdarzeniu traumatycznym, podejmują celowe zabiegi rozpraszania się, tj. koncentrowania się na obiektach i osobach nie związanych z doświadczoną traumą.

Innym sposobem na unikanie bodźców skojarzonych z traumą jest uczucie obojętności lub chłodu wobec innych. Osoby doświadczające PTSD mogą mieć trudności z właściwym rozpoznawaniem i okazywaniem swoich uczuć wobec innych. Mogą przejawiać małe zainteresowanie działaniami, które dawniej sprawiały im przyjemność. U niektórych osób mogą pojawić się problemy związane z niemożnością przypomnienia sobie i mówienia o ważnych aspektach traumy. Dla osób doświadczających PTSD charakterystyczne jest także poczucie ograniczonej perspektywy czasowej. Osoby takie wierzą, że ich życie będzie krótsze niż życie innych ludzi, że nie zrealizują własnych celów (np. nie osiągną sukcesu zawodowego, nie założą rodziny) itp.

Objawy pobudzenia fizjologicznego:

Osoby doświadczające PTSD często odczuwają zwiększone pobudzenie fizjologiczne. Symptom ten może objawić się trudnościami z zasypianiem lub snem, drażliwością lub wybuchami gniewu, trudnościami z koncentracją. Osoby z PTSD mogą przejawiać nadmierną czujność oraz zauważać swoim zachowaniu wyolbrzymione i nieadekwatne reakcje strachu.

.Jak długo utrzymują się symptomy PTSD?

U większości ludzi symptomy PTSD słabną w ciągu pierwszego roku od zaistnienia zdarzenia traumatycznego. Mogą również osłabłość w wyniku leczenia farmakologicznego. W nielicznych przypadkach symptomy PTSD mogą utrzymywać się przez całe życie. Szacuje się, że chroniczna forma tego zaburzenia rozwija się u około 30% osób.

Terapia

W leczeniu PTSD wykorzystuje się szereg różnych psychoterapii i metod farmakologicznych. Nie ma jednego, najlepszego sposobu leczenia PTSD, jednakże najnowsze badania w tym obszarze pokazują, że niektóre rodzaje terapii dają lepsze i szybsze efekty niż pozostałe rodzaje psychoterapiia. Badania wskazują, że jedną z najskuteczniejszych metod leczenia PTSD jest terapia poznawczo-behawioralna, hipnoza, EMDR i IEMT. Terapia poznawczo-behawioralna zawiera szereg odmiennych, ale powiązanych ze sobą technik, m.in. restrukturyzację poznawczą, terapię ekspozycyjną, desensytyzację. Metody EMDR i IEMT wykorzystują zmiany w obrębie ścieżek neuronalnych   uzyskiwane za pomocą wodzenia wzrokiem. Blokują one możliwość uruchamiania reakcji lękowej w zetknięciu z bodźcem wywołującym lęk. Przypomina to zamykanie w umyśle ścieżki do automatycznej reakcji lękowej charakterystycznej dla PTSD. W efekcie stosowanie tych dwóch metod osoba, która wcześniej doświadczała napadów obezwładniającego lęku nie jest w stanie uruchomić sekwencji uruchomiającej ponownie. Natomiast hipnoza w terapii PTSD wykorzystuje takie metody jak regresja hipnotyczna, Fast fobia, Time Line Therapy-pozwalającą zmieniać formę wspomnień z destruktywnych na neutralne, ekspozycję na bodziec z jednoczesną dysocjacją, praca z metaforą problemu, przekształcanie uczuć-przez zmianę submodalności związanych traumą,  i wiele innych. Każda z w/w metod stara się przede wszystkim, jak najszybciej przerwać, bądź zredukować dotkliwe objawy. Podejście nastawione na wgląd są zdecydowanie mniej skuteczne w terapii PTSD.

W naszej placówce do pracy z PTSD stosujemy: hipnozę, IEMT, Time Line Therapy i niektóre techniki NLP. Uzyskanie zadowalającego efektu zabiera od 6 do 15 sesji. Dzięki zastosowaniu Integral Eye Movement Therapy mamy możliwość szybkiego zredukowania objawów u osób krytycznym stanie.

Jeśli myślisz, że doświadczasz symptomów PTSD możesz podjąć konkretne działania. Możesz skorzystać z konsultacji psychiatrycznej lub skontaktuj się bezpośrednio z nami. Na efektywność duży wpływ ma czas jaki upłyną od zaistnienia traumatycznego zdarzenia do momentu podjęcia terapii. Nie czekaj więc, tylko zrób coś z tym.

Jeśli masz pytania lub chciałbyś skorzystać z naszej pomocy do zadzwoń.

Tel. 660 06 85 99 lub 600 70 65 46